Przepisy łowieckie w Polsce są rozproszone: jedna ustawa, statut zrzeszenia, kilkanaście rozporządzeń i uchwały organów Polskiego Związku Łowieckiego. Większość z nich była nowelizowana kilkukrotnie, a kopie dokumentów krążące po forach i stronach kół bywają nieaktualne o kilka zmian.

Dla myśliwego to nie jest problem teoretyczny. Polowanie prowadzone według nieobowiązującego już brzmienia regulaminu kończy się w najlepszym razie sporem w kole, w gorszym: odpowiedzialnością dyscyplinarną, a przy naruszeniu zakazów ustawowych również karną. Dla rolnika czy właściciela gruntu nieznajomość terminów zgłoszenia szkody oznacza po prostu utratę odszkodowania.

Poniżej zebraliśmy komplet podstaw prawnych łowiectwa obowiązujących w Polsce, z numerami publikatorów i odnośnikami do oficjalnych tekstów w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP). Dzięki temu każdy przepis możesz zweryfikować u źródła, a nie w przypadkowym pliku PDF.

Podstawy prawne łowiectwa: przegląd aktów

Cztery akty tworzą trzon prawa łowieckiego i to od nich zaczyna się każda kontrola oraz każde postępowanie. Pozostałe rozporządzenia mają charakter uzupełniający.

Akt prawny	Publikator	Czego dotyczy
Ustawa z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie	t.j. Dz.U. 2025 poz. 539	Ustrój łowiectwa, obwody, PZŁ, uprawnienia, zakazy, szkody łowieckie, odpowiedzialność
Statut Polskiego Związku Łowieckiego	uchwała XXIV Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z 16 lutego 2019 r.	Organizacja Zrzeszenia, prawa i obowiązki członka, koła łowieckie, organy, dyscyplina
Rozporządzenie Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (tzw. regulamin polowań)	Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 ze zm., ostatnio Dz.U. 2025 poz. 1282	Zasady bezpieczeństwa, organizacja polowań zbiorowych i indywidualnych, znakowanie tusz
Rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne	t.j. Dz.U. 2023 poz. 99	Kalendarz polowań: terminy dla poszczególnych gatunków

Ustawa Prawo łowieckie: fundament całego systemu

Ustawa z 13 października 1995 r. (pierwotnie Dz.U. 1995 nr 147 poz. 713) jest aktem rangi ustawowej, któremu podporządkowane są wszystkie pozostałe regulacje. Aktualny tekst jednolity ogłoszono obwieszczeniem Marszałka Sejmu z 24 marca 2025 r. i opublikowano jako Dz.U. z 2025 r. poz. 539. To ten numer należy podawać w pismach i uchwałach, a nie pierwotną publikację z 1995 r.

Ustawa reguluje między innymi:

• Gospodarkę łowiecką i obwody: podział na obwody, ich wydzierżawianie kołom, roczne plany łowieckie i wieloletnie łowieckie plany hodowlane.
• Status Polskiego Związku Łowieckiego: PZŁ jako zrzeszenie osób fizycznych i kół łowieckich, nadzór ministra właściwego do spraw środowiska.
• Uprawnienia do wykonywania polowania: staż, szkolenie, egzamin, uprawnienia selekcjonerskie i sokolnicze.
• Zakazy przy wykonywaniu polowania (art. 42aa): to najczęściej naruszany fragment ustawy. Zawiera on m.in. zakaz strzelania do zwierzyny w odległości mniejszej niż 150 m od zabudowań mieszkalnych oraz mniejszej niż 500 m od miejsca zebrań publicznych w czasie ich trwania (pkt 13), a także zakaz wykonywania polowania w obecności lub przy udziale dzieci do 18. roku życia (pkt 15).
• Szkody łowieckie: zasady odpowiedzialności, procedurę szacowania i odwołań.
• Odpowiedzialność karną i wykroczeniową: w tym kłusownictwo i szkodnictwo łowieckie.

Oficjalny tekst: ISAP: Dz.U. 2025 poz. 539.

Statut PZŁ: prawo wewnętrzne Zrzeszenia

Statut nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, ale wiąże każdego członka PZŁ i każde koło łowieckie. Obowiązujący dokument uchwalił XXIV Krajowy Zjazd Delegatów PZŁ w dniu 16 lutego 2019 r. Statut podlega zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw środowiska, co wynika wprost z ustawy.

W praktyce myśliwy sięga do statutu najczęściej w czterech sytuacjach: przy przyjmowaniu do koła i skreśleniu z listy członków, przy ustalaniu kompetencji zarządu koła i walnego zgromadzenia, przy zaskarżaniu uchwał oraz w postępowaniu dyscyplinarnym. Warto znać terminy odwoławcze, bo są krótkie i nieprzywracalne po upływie.

Pełny tekst wraz z załącznikami publikuje Zarząd Główny: przepisy prawne na pzlow.pl.

Regulamin polowań: rozporządzenie, które zmienia się najczęściej

To, co myśliwi nazywają regulaminem polowań, formalnie jest rozporządzeniem Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548). Dokument był wielokrotnie nowelizowany, między innymi:

• Dz.U. 2019 poz. 1782 (rozporządzenie z 10 września 2019 r.),
• Dz.U. 2022 poz. 717 (rozporządzenie z 31 marca 2022 r.),
• Dz.U. 2022 poz. 2323 (rozporządzenie z 7 listopada 2022 r.),
• Dz.U. 2025 poz. 1282 (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 22 września 2025 r.).

Praktyczny wniosek jest prosty: jeżeli korzystasz z wydruku regulaminu starszego niż z 2025 r., pracujesz na nieaktualnym tekście. Rozporządzenie określa m.in. obowiązki prowadzącego polowanie zbiorowe, zasady sygnalizacji i rozmieszczenia stanowisk, warunki polowania z psem, zasady dochodzenia postrzałka oraz sposób znakowania tusz zwierzyny grubej.

Oficjalny tekst i wykaz zmian: ISAP: Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548.

Okresy polowań: kalendarz z rangą rozporządzenia

Terminy polowań na poszczególne gatunki określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne. Aktualny tekst jednolity to Dz.U. z 2023 r. poz. 99. Rozporządzenie było zmieniane m.in. w 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1244) i 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1391).

Pamiętaj o dwóch rzeczach, o które najczęściej potykają się myśliwi: terminy różnią się dla samców, samic i młodzieży w obrębie jednego gatunku, a dla części gatunków obowiązują odrębne okresy na terenie niektórych województw. Przed wyjściem w łowisko warto sprawdzić aktualną tabelę, a nie polegać na pamięci z poprzedniego sezonu.

Zbiorcze zestawienie prowadzi też Ministerstwo Klimatu i Środowiska: okresy polowań i przepisy łowieckie.

Szkody łowieckie: procedura krok po kroku

Szacowanie szkód wyrządzonych przez zwierzynę w uprawach i płodach rolnych reguluje rozdział 9 ustawy Prawo łowieckie. Model obowiązujący od 2019 r. wygląda następująco:

1. Poszkodowany składa wniosek o szacowanie szkody do dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, czyli zwykle do koła łowieckiego, na którego terenie leży uprawa.
2. Szacowania dokonuje zespół: przedstawiciel koła, właściciel lub posiadacz gruntu oraz przedstawiciel gminy (sołtys lub osoba wskazana przez wójta, burmistrza, prezydenta).
3. Z oględzin i szacowania ostatecznego sporządza się protokoły. Wypłata odszkodowania następuje w terminie ustawowym od sporządzenia protokołu ostatecznego.
4. Stronie niezadowolonej z ustaleń przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody.
5. Od decyzji nadleśniczego przysługuje powództwo do sądu.

Najczęstszy błąd po stronie rolnika: zgłoszenie ustne lub telefoniczne bez śladu. Najczęstszy błąd po stronie koła: brak reakcji w terminie, co w praktyce przenosi spór na drogę sądową na niekorzyść dzierżawcy obwodu.

Pozostałe rozporządzenia wykonawcze

Do ustawy wydano kilkanaście aktów wykonawczych. W codziennej pracy koła najczęściej pojawiają się rozporządzenia dotyczące:

• rocznych planów łowieckich i wieloletnich łowieckich planów hodowlanych,
• ustalenia listy gatunków zwierząt łownych,
• uprawnień do wykonywania polowania i egzaminów łowieckich,
• wzoru dokumentów: legitymacji, upoważnień do wykonywania polowania indywidualnego, książki ewidencji pobytu na polowaniu indywidualnym,
• trybu składania i rozpatrywania wniosków o dzierżawę obwodów.

Kompletny, aktualizowany wykaz aktów wykonawczych wraz z odnośnikami znajdziesz w metryce ustawy w ISAP, w zakładce z aktami powiązanymi.

Dokumenty wewnętrzne koła łowieckiego

Obok przepisów powszechnie obowiązujących i statutu w kole funkcjonuje własna warstwa dokumentów. Nie mają one rangi aktu prawnego, ale to według nich rozliczany jest członek koła:

• uchwały walnego zgromadzenia i zarządu koła,
• roczny plan łowiecki oraz wieloletni łowiecki plan hodowlany,
• książka ewidencji pobytu na polowaniu indywidualnym,
• upoważnienia do wykonywania polowania indywidualnego,
• protokoły szacowania szkód łowieckich,
• instrukcje i zasady bezpieczeństwa przyjęte w kole.

Wykaz kół działających na naszym terenie prowadzimy na podstronie Koła łowieckie.

Zmiany w przygotowaniu: stan na wrzesień 2026 r.

W 2026 r. trwają prace legislacyjne nad nowelizacją Prawa łowieckiego. Projekt przygotowany w Ministerstwie Klimatu i Środowiska przeszedł konsultacje publiczne zakończone w styczniu 2026 r. i dotyczy m.in. zasad wyłączania nieruchomości z obszaru polowania oraz obecności osób małoletnich na polowaniu w charakterze obserwatorów.

Podkreślamy: do dnia ogłoszenia nowelizacji w Dzienniku Ustaw i jej wejścia w życie obowiązuje dotychczasowy stan prawny, w tym zakaz z art. 42aa pkt 15 ustawy. Doniesienia prasowe o planowanych zmianach nie są podstawą do odstąpienia od obowiązujących przepisów. Bieżący etap prac można śledzić w Rządowym Centrum Legislacji i na stronach Sejmu RP.

Jak samodzielnie sprawdzić aktualny stan prawny

Zasada jest jedna: korzystaj z publikatorów urzędowych, nie z kopii. Trzy adresy, które wystarczą:

• ISAP: metryki aktów, teksty jednolite i pełne wykazy nowelizacji.
• Dziennik Ustaw RP: oryginalne teksty w wersji ogłoszonej.
• eli.gov.pl: europejski identyfikator aktów prawnych, wygodny do cytowania.

Przy każdym akcie sprawdzaj dwie rzeczy: czy istnieje nowszy tekst jednolity oraz czy pod metryką nie widnieją akty zmieniające ogłoszone po jego publikacji.

Najczęstsze pytania

Który tekst ustawy Prawo łowieckie jest aktualny?

Tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2025 r. poz. 539, na podstawie obwieszczenia Marszałka Sejmu z 24 marca 2025 r. Przed powołaniem się na niego sprawdź w metryce ISAP, czy po tej dacie nie ogłoszono aktów zmieniających.

Czy statut PZŁ jest prawem powszechnie obowiązującym?

Nie. Statut to akt wewnętrzny Zrzeszenia, zatwierdzany przez ministra właściwego do spraw środowiska. Wiąże członków PZŁ i koła łowieckie, ale nie osoby spoza Zrzeszenia. Obowiązuje statut uchwalony 16 lutego 2019 r. przez XXIV Krajowy Zjazd Delegatów PZŁ.

W jakiej odległości od zabudowań nie wolno strzelać?

Zgodnie z art. 42aa pkt 13 ustawy Prawo łowieckie zakazane jest strzelanie do zwierzyny w odległości mniejszej niż 150 m od zabudowań mieszkalnych oraz mniejszej niż 500 m od miejsca zebrań publicznych w czasie ich trwania.

Czy dzieci mogą uczestniczyć w polowaniu?

W obecnym stanie prawnym nie. Art. 42aa pkt 15 ustawy zakazuje wykonywania polowania w obecności lub przy udziale dzieci do 18. roku życia. Trwają prace nad zmianą tego przepisu, ale do jej wejścia w życie zakaz obowiązuje bez wyjątków.

Komu zgłosić szkodę wyrządzoną przez zwierzynę?

Wniosek o szacowanie szkody składa się do dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, czyli zwykle do koła łowieckiego gospodarującego na danym terenie. Od ustaleń zespołu szacującego przysługuje odwołanie do właściwego nadleśniczego, a następnie droga sądowa.

Gdzie znajdę aktualne okresy polowań?

W rozporządzeniu Ministra Środowiska z 16 marca 2005 r., tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 99, oraz w zestawieniu prowadzonym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Źródła

• Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, t.j. Dz.U. 2025 poz. 539 (ISAP).
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 (ISAP).
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 września 2025 r. zmieniające ww. rozporządzenie, Dz.U. 2025 poz. 1282 (ISAP).
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, t.j. Dz.U. 2023 poz. 99.
• Statut Polskiego Związku Łowieckiego, uchwała XXIV Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z 16 lutego 2019 r., pzlow.pl.
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Okresy polowań i przepisy łowieckie.

O opracowaniu i kontakt

Zastrzeżenie: materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny opisano na dzień 3 września 2026 r. W sprawach indywidualnych, zwłaszcza dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej, karnej lub odszkodowawczej, skonsultuj się z prawnikiem i zweryfikuj treść przepisów w oficjalnych publikatorach.